• Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Historia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Stosunki Międzynarodowe" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Archeologia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Media i Cywilizacja" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Studia nad Wojną i Wojskowością" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

Objazd naukowy Koła Historii Wojskowości-8-9.VI.2010

Szlakiem walk o przełamanie Wału Pomorskiego 1945

 

W dniach od 08. 06. do 09.06 2010 r., odbył się objazd naukowy Koła Historii Wojskowości IHiSM wraz ze szkołą patronacką z Wałcza po Wale Pomorskim. Objazd ten odbył się pod nazwą „Szlakiem walk o przełamanie Wału Pomorskiego 1945”.  Organizatorem była pani Anna Pieńkoś, nauczyciel historii w Zespole Szkół nr 3 z Wałcza (nasza absolwentka), która była zarazem opiekunem młodzieży ze Szkolnego Koła Historii Wojskowości i studentów poznających historię regionu.

Celem wyjazdu było zapoznanie się z dziejami walk o przełamanie Wału Pomorskiego i namacalne poznanie historycznych pozostałości po minionych wydarzeniach. Ważnym dla nas było zaciśnięcie współpracy z wałecką szkołą. Tego typu wyjazdy są jednym z celów działalności naszego Koła i jest to drugi tego typu objazd koła w tym roku akademickim.

Wał Pomorski (poprawna nazwa – Pozycja Pomorska) była linią fortyfikacji niemieckich,  wybudowanych w  latach 1932–1937 i rozbudowanych tuż przed i w trakcie wojny na ówczesnej wschodniej granicy Niemiec, w rejonie Pojezierza Zachodniopomorskiego. Całkowita długość umocnień wynosi ponad 230 km. Na całej linii wzniesiono setki bunkrów,  przede wszystkim lekkich schronów typu Ringstand 58c, zwanych potocznie „Tobrukami”, gdzie obsługiwano ckm. Zbudowano także znacznie większe schrony, które również mieliśmy okazję zobaczyć. Walki o przełamanie tej pozycji obronnej trwały od 31 I do 3 III 1945, choć zasadniczego przełamania dokonano w pierwszych dwóch tygodniach lutego. Stało się to za sprawą I Armii Wojska Polskiego pod dowództwem gen. Popławskiego. 

Reprezentacja  KHW  liczyła 4 osoby: prezes Koła Piotr Kaźmierski, Andrzej Cichorski, Michał Dworczyk i Łukasz Cisło.

Pierwszym miejscem, które odwiedziliśmy wraz z uczniami ze Szkolnego Koła Historii Wojskowości, było Muzeum Wału Pomorskiego w Wałczu, na terenie byłej jednostki wojskowej (http://muzeum1945.republika.pl/kontakt.html), po którym oprowadził nas dyrektor Wojciech Olek. Na wystawę składa się duży zbiór oryginalnych mundurów i militariów z okresu II wojny światowej. Muzeum podzielone jest na trzy części: pierwsza  poświęcona jest armii niemieckiej, gdzie oprócz mundurów można było zobaczyć wiele unikatowych eksponatów (motocykle, piła motorowa z 1943 roku, broń), druga Armii Czerwonej a trzecia Wojsku Polskiemu. Następnym etapem objazdu stał się skansen grupy warownej „Cegielnia”, którym opiekuję się wspomniany pan Olek wraz z grupką pasjonatów. Mieszczą się tam okazałe schrony bojowe, w tym jedyny w Europie w całości wykopany z ziemi bunkier oraz działa radzieckie. Trzeba przyznać, że obiekt prezentował się wizualnie bardzo dobrze, także w zadbanych wnętrzach. Ostatnim punktem dnia było odwiedzenie cmentarza wojennego, na którym spoczywa prawie 6 tys. poległych żołnierzy polskich i radzieckich. Cmentarzem opiekuje się również A. Pieńkoś z uczniami SKHW. Stamtąd pieszo poszliśmy nad jezioro Raduń, nad którym znajduje się jedyny wiszący most położony nad jeziorem i grupa jednostek warownych. Po obejściu długiego na 6 km jeziora, skierowaliśmy się do szkoły na zasłużony odpoczynek.

Drugi dzień zwiedzania zaczął się wyjazdem już o godz. 7.00. Busem ruszyliśmy do Mirosławca, do tamtejszego muzeum, w którym mogliśmy, oprócz broni, podziwiać  ogromną makietę przedstawiającą pozycje stron walczących o ziemię wałecką w 1945 roku. Kolejnym etapem drugiego dnia objazdu było miejsce katastrofy lotniczej „CASY” (23 I 2008 r.) nieopodal bazy lotniczej w Mirosławcu, w której straciło życie 20 oficerów lotnictwa.

Punktem końcowym wspólnej przygody naukowo- poznawczej był przejazd w rejon Kalisza Pomorskiego na zaproszenie dr. Ossowskiego z grupy „Pomorze 1945”, na obserwacje prac ekshumacyjnych poległych żołnierzy (ochotników) belgijskich z 27 Ochotniczej Dywizji Grenadierów Pancernych SS (1 flamandzka) Langemarck. Dr Ossowski spodziewał się wykopać wraz z grupą polsko-niemiecką szczątki około 15 poległych – natrafiono w trakcie naszego pobytu na 3 ciała, właściwie same szkielety dwudziestokilkuletnich żołnierzy.  Był to dla nas najbardziej interesujący  punkt programu. Byliśmy świadkami wszystkich etapów odkopywania szczątków poległych, znalezienia rzeczy, które mieli przy sobie (obrączki ślubne, guziki, cholewy butów czy drobne monety, które mieli w chwili pochowania w trumnach przy sobie). Z samych trumien zostały tylko gwoździe i wieka. Widok szczątków wprawił nas w stan zadumy i zamyślenia. Jedyna w swoim rodzaju lekcja pokory wobec historii i ulotności życia. Na końcu, po fotograficznym udokumentowaniu odkrycia (gapie z okolicznej wsi nie mogli fotografować, a my tak, choć nie zamieścimy zdjęć szczątków), sprawdzeniu wykrywaczami metalu pozostałości, zebrano  szczątki do małych drewnianych rynienek...

Dzięki współpracy ze Szkolnym Kołem Historii Wojskowości z Zespołu Szkół nr 3 z Wałcza – szkoły będącej jedną z najaktywniejszych w dążeniu do zaciśnięcia współpracy z IHiSM – w sposób praktyczny zapoznaliśmy się z historią militarną ziemi wałeckiej.

 

Łukasz Cisło - KHW

 

Fot. Anna Pieńkoś

 

Prace ekshumacyjne

 

 

Miejsca tragedii stają się miejscami kultu...