• Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Historia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Stosunki Międzynarodowe" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Archeologia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Media i Cywilizacja" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Studia nad Wojną i Wojskowością" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

Politycy i publicyści o polskiej modernizacji '89 - 15.V.2009

Debata otwierająca konferencję

 Oblicza polskiej modernizacji. Bilans transformacji systemowej III Rzeczypospolitej

 

15 maja 2009 r. w sali Rady Wydziału Humanistycznego odbyło się otwarcie dwudniowej konferencji naukowej zorganizowanej przez Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Wyższą Szkołę Administracji Publicznej w Szczecinie.

Konferencje otworzył i przywitał przybyłych gości wicedyrektor IHiSM dr Radosław Skrycki. Odczytał on także list prezydenta miasta Szczecina – Piotra Krzystka do gości i uczestników konferencji. W imieniu władz Wydziału Humanistycznego słowo wstępne wygłosił dziekan dr Henryk Walczak, a ze strony Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych głos zabrał dyrektor prof. Adam Makowski.

Rozpocząć konferencję miał profesor Jerzy Eisler (IH PAN Warszawa/IPN Warszawa) z wykładem pt: Dziedzictwo PRLu, niestety stan zdrowia nie pozwolił przybyć mu osobiście, w jego imieniu wykład odczytał dr Eryk Krasucki. Elaborat profesora Eislera skupiał się na zaprezentowaniu paranoi systemu, jak i spuściźnie, jaką do tej pory odczuwa społeczeństwo po 45-ciu latach życia w PRL m.in.: dychotomiczny podział my – oni, czy niezrozumienie podstawowych mechanizmów demokracji, analfabetyzm ekonomiczny i wiele innych.

Kolejnym punktem konferencji była debata polityków – współtwórców przemian ustrojowych 1989 roku, prowadzona przez dr. Eryka Krasuckiego i dr. Tomasza Sikorskiego. Wzięli w niej udział: Stanisław Ciosek, Andrzej Milczanowski, Leszek Moczulski, Edward Radziewicz. Centralnymi punktami, na jakich miała skupiać się dyskusja to: model ustroju III RP, jej fundamenty i mity. Do uczestników skierowano m.in. pytania: w jaki sposób doszło do Okrągłego Stołu, o dochodzenie do porozumień przy tychże obradach, jak społeczeństwo odbierało rozmowy rządu z opozycją. Edward Radziewicz w swej odpowiedzi podkreślał rolę robotników, biorących udział szczególnie w strajkach 1988 roku, opowiadał o tym z perspektywy strajku w porcie szczecińskim; brał udział także w osławionych czarną legendą rozmowach w Magdalence, nie zgadzał się na takie prezentowanie tego wydarzenia. Przechodząc do Okrągłego Stołu wskazywał na słabość Solidarności, brak kadr politycznych, kończąc zwrócił uwagę na potrzebę solidarności przez małe „s”. Stanisław Ciosek swoją wypowiedz rozpoczął od polemiki z wykładem prof. Eislera, zwrócił uwagę na odwieczne istnienie dwóch postaw historycznych pozytywistów i romantyków, siebie określił mianem pozytywisty. W swojej wypowiedzi podkreślał rolę porozumienia Polaków z Polakami, negując wpływy ZSRR na porozumienie Okrągłego Stołu. Za niedorzeczne uznał podejrzenia o współpracę Lecha Wałęsę z SB, czy tzw. zmowę elit przy obradach argumentując, iż łączył ich jedynie strach przed przelewem krwi. Leszek Moczulski zwrócił uwagę, że na przeszłość patrzymy przez pryzmat dnia dzisiejszego, co nie pozwala nam dobrze zrozumieć wydźwięku tamtych czasów. Odnosząc się do obrad Okrągłego Stołu stwierdził, iż przy stole spotkali się uzurpatorzy z uzurpatorami. Jako ostatni głos zabrał Andrzej Milczanowski. Jego wypowiedz miała charakter emocjonalny, nie zgodził się z Leszkiem Moczulskim w stawianych przez niego tezach. Wskazał, że przy słabości tak PZPR jak i Solidarności dialog i kompromis był sukcesem obrad Okrągłego Stołu, dzięki któremu mamy dzisiejszą niepodległość. Pytania od przysłuchujących się debacie zakończyły pierwszą część konferencji.

Kolejną odsłoną spotkania była dyskusja publicystów, w której wzięli udział: Piotr Semka  (Rzeczpospolita), Bogdan Twardochleb (Kurier Szczeciński), Adam Zadworny (Gazeta Wyborcza).  Główne bloki tematyczne, w jakich skoncentrowała się dyskusja to: media w okresie przełomu, media jako kreator przemian oraz mediokracja. Pole dyskusji otworzył Piotr Semka, który będąc dziennikarzem tygodnika Solidarność w 1989 roku, obserwował przemiany mediów, w swojej wypowiedzi dokonał przeglądu władz w telewizji i prasie. Wskazał, że takie tytuły jak Polityka i Gazeta Wyborcza na swoich łamach najwięcej miejsca poświęciły przemianą ustrojowym. Adam Zadworny opisał swoje początki dziennikarstwa, które przypadły na okres transformacji, odniósł się do problemu lustracji na łamach prasy. Bogdan Twardochleb przypomniał jak odczuwalna była potrzeba zmian w mediach, zaznaczając, że wiele potrzebnych tytułów prasowych nie wytrzymało próby egzystencji na wolnym rynku. Najwięcej miejsca w dyskusji poświęcono mediokracji i upadającym standardom w mediach a także w prasie. Piotr Semka zauważył, że kłótnie wymagają idei, której w mediach brak, podniósł także problematykę sondaży, które często nie odzwierciedlają prawdy. Wszyscy dyskutujący zgodzili się, iż media przejmują złe cechy wszechwładzy wolnego rynku, że brak jest w Polsce podziału na prasę opiniotwórczą i bulwarową, w związku, z czym często dociera do nas niewart ościowa informacja. Tą część konferencji także zakończyły pytania do zaproszonych gości wątkiem przewodnim w nich była przyszłość prasy jak i jej rola w społeczeństwie.

Podsumowując należy przyznać, że dwudziesta rocznica porozumień Okrągłego Stołu oraz wyborów 4 czerwca są doskonałym momentem do refleksji oraz dyskusji nad transformacją oraz jej obliczami. Szkoda tylko, że tak zorganizowana konferencja przy udziale tak znaczących dla tych przemian gości nie przyciągnęła większej rzeszy studentów.

 

Jarosław Bojar