• Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Historia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Stosunki Międzynarodowe" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Archeologia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Media i Cywilizacja" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Studia nad Wojną i Wojskowością" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

IV Dzień Afrykański - 8.12.2011

Dzień Afrykański to cykliczne spotkania z Afryką organizowane w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego od 2010 r. Jego inicjatorami są dr Jacek Łapott, dr Radosław Skrycki oraz mgr Anna Bytyń-Buchajczyk.IV Dzień Afrykański odbył się 8 grudnia 2011 r. pod hasłem „Ghana – potęga tradycji”. Wyniki swoich badań terenowych w Ghanie zaprezentowały mgr Anna Bytyń-Buchajczyk (IHiSM) oraz mgr Marta Tobota (Muzeum Narodowe w Szczecinie).

Wykład wprowadzający wygłosił prof. Radosław Gaziński.Wykład prof. Radosława Gazińskiego traktował o polityce morskiej i kolonialnej Brandenburgii-Prus w XVII i XVIII w. na Złotym Wybrzeżu (dzisiejsza Ghana) na tle działalności handlowej innych europejskich krajów. Władca XVII-wiecznego państwa brandenbursko-pruskiego, Fryderyk Wilhelm poprzez nabywanie afrykańskich posiadłości, zamierzał doprowadzić swój kraj do jak najsilniejszej pozycji w ówczesnej Europie. Rozpoczynając działalność w Afryce Wielki Elektor korzystał z doświadczeń Holandii, która zaraz po Portugalii, przodowała wówczas w podboju afrykańskiego wybrzeża. Założony w 1683 r. fort Gross-Friedrichsburg stał się głównym punktem handlowym Kompanii Afrykańskiej, działającej od 1682 r. w Królewcu. Z Afryki w owym czasie sprowadzano głównie złoto, kość słoniową, gumę i niewolników. Chociaż działalność handlowa Brandenburgii-Prus (od 1701 r. Królestwa Prus) zakończyła się stosunkowo szybko – w 1717 r. Fryderyk Wilhelm I sprzedał wszystkie afrykańskie posiadłości Holendrom – był to niewątpliwie ciekawy epizod „kolonialny” tego kraju.

Następne wystąpienie było próbą prezentacji wyników badań terenowych „Ghana – brandenburskie i europejskie pozostałości na Złotym Wybrzeżu”, które Anna Bytyń-Buchajczyk przeprowadziła od czerwca do lipca tego roku. Forty i zamki rozciągające się na długości 500 km wybrzeża nad Zatoką Gwinejską w Ghanie stanowią niezbity dowód na bardzo wczesną, XV-wieczną obecność Europejczyków na wybrzeżu Afryki Zachodniej. Począwszy od 1482 r. na terenie Złotego Wybrzeża Europejczycy wznieśli około 50 fortyfikacji – fortów, kwater, zamków, które rozciągały się wzdłuż całego ghańskiego wybrzeża, od Kety na wschodzie, przy granicy z Togo, do Beyinu, na zachodzie. Do czasów obecnych przetrwało około 30 budowli. Dziś, mimo jedynie częściowo zachowanych oryginalnych fragmentów, fortyfikacje te są zbytkami unikalnymi w skali światowej, w 1979 r. zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W trakcie prezentacji można było zobaczyć obecny stan większości z 30 zachowanych fortyfikacji.

Kolejna prezentacja zatytułowana była: „Adinkra – żywe symbole przeszłości” również prezentowała wyniki badań terenowych z czerwca-lipca tego roku. Marta Tobota z Muzeum Narodowego w Szczecinie mówiła o symbolach adinkra, charakterystycznych dla kultury ludu Aszanti. Dziedzictwo kulturowe Ghany opiera się w ogromnej mierze na tradycji ludu Aszanti, którego dzieje sięgają okresu średniowiecza. Lud ten słynie z produkcji tkanin kente (których przykłady znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie) oraz adinkra – jedynej afrykańskiej tradycji nadruków pozostałej jeszcze z okresu przedkolonialnego (sięgającej według legend 1818 r.). Mgr Marta Tobota opowiadała o wizycie w miejscowości Ntonso, która stanowi najważniejszy ośrodek produkcji materiałów z symboliką adinkra. Ubiór, szaty oraz tkaniny dekoracyjne adinkra powszechne są na całym terytorium Aszantów, także w Kumasi na dworze Asantehene (króla Aszantów). Uczestnicy spotkania mieli okazję zobaczyć oryginalne narzędzia do nanoszenia nadruków na materiał oraz sam materiał – zdobiony w najbardziej popularne symbole.

IV Dzień Afrykański cieszył się sporym zainteresowaniem, tym razem do grona słuchaczy dołączyli studenci pedagogiki z zajęć z antropologii – zaciekawieni prezentacją wyników badań terenowych. W następnym semestrze afrykański charakter znów zagości w murach Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych – w maju 2012 r. odbędzie się tu III Kongres Afrykanistów Polskich organizowany przez Polskie Towarzystwo Afrykanistyczne.

Anna Bytyń-Buchajczyk

 

 

 

Wykład prof. R. Gazińskiego

 

A. Bytyń-Buchajczyk

 

M. Tobota

 

Pomysłowdawcy Dnia Afrykańskiego: dr Jacek Łapott, mgr Anna Bytyń-Buchajczyk, dr Radosław Skrycki