• Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Historia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Stosunki Międzynarodowe" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Archeologia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Media i Cywilizacja" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Studia nad Wojną i Wojskowością" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

Wykład prof. W. Rezmera - 13.IV.2011

Wykład prof. dr. hab. Waldemara Rezmera

 

 

            Na problemy z odpowiednim doborem terminologii natknął się każdy, kto kiedykolwiek miał okazję pisać pracę naukową. Umiejętność odpowiedniego wyszukania i użycia słów odgrywa kluczową rolę w przekazywaniu informacji czy to czytelnikowi, czy słuchaczowi. Tej właśnie tematyki dotyczył wykład prof. dr. hab. Waldemara Rezmera, specjalisty w zakresie historii wojskowej z Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Spotkanie pt. „Kampania wrześniowa – wojna obronna Polski – kampania polska 1939 r.? Problem terminologiczny” zorganizowane zostało przez Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego, szczeciński oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz Klub Historyczny im. Stefana Roweckiego „Grota” w Szczecinie.

            Już w pierwszych słowach swego wystąpienia prelegent zwrócił uwagę na wielki nieporządek czy wręcz „niechlujstwo” terminologiczne, jakie często spotyka się wśród historyków i przedstawicieli innych nauk humanistycznych. Jako przykład i wątek wiodący mający zobrazować taką sytuację, prof. Rezmer skupił się na kwestii doboru najczęstszych określeń opisujących wydarzenia związane z atakiem Niemiec (a później Rosji) na Polskę w 1939 roku. Jednym z najczęściej używanych i zakorzenionych w historiografii sformułowań, spotykanych również współcześnie, jest termin „kampania wrześniowa”. Miana takiego dla pierwszego okresu walki Polaków z faszystowskim najeźdźcą używali polscy historycy już w pierwszych latach po II wojnie światowej (J. Kirchmayer, Kampania Wrześniowa, Warszawa 1946). Jak jednak dowodził prelegent, obraz wydarzeń jaki wyłania się z takich słów jest niesprawiedliwy i krzywdzący chociażby w stosunku do obrońców Helu i żołnierzy walczących pod Kockiem, którzy kontynuowali działania zbrojne jeszcze w pierwszych dniach października 1939 roku. Również określenie „wojna obronna Polski 1939 roku” nie spełnia wszystkich wymagań terminologicznych. Należy tu zwrócić uwagę przede wszystkim na bezsens i absurdalność doszukiwania się „wojny w wojnie”. Jest to nonsens przynajmniej pod dwoma względami – językowym i wojskowym.

            Historyk, który dobrze opanował warsztat powinien, zdaniem prof. Rezmera, poszukiwać słów emocjonalnie neutralnych oraz poprawnych terminologicznie. Za takie uznał prelegent określenie, użyte już przez gen. Sikorskiego w 1940 roku, mianowicie „kampania polska 1939 roku”. Jako, że każda wojna składa się z kampanii, a pierwszy okres II wojny światowej związany był przede wszystkim z działaniami na terytorium Polski, sformułowanie to może być uznane za pełne i prawidłowe pod każdym względem.

            Wykład bez wątpienia wzbudził wśród słuchaczy wiele emocji. Najlepiej były one widoczne w czasie dyskusji, która zresztą nie zakończyła się wraz z zamknięciem spotkania, a przeniosła się na uczelniane korytarze. Miejmy nadzieję, iż jest to dobry omen dla kolejnych spotkań z cyklu, który zainaugurował wykład prof. Rezmera, a które oscylować będą wokół tematyki historii wojskowości 20-lecia międzywojennego.

 

 

 

Anita Taźbierska