• Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Historia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Stosunki Międzynarodowe" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Archeologia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Media i Cywilizacja" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Studia nad Wojną i Wojskowością" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

prof. dr hab. Włodzimierz Stępiński


stanowisko: profesor
pokój: 127
telefon: 444 33 18
e-mail: 
konsultacje:
Visiting professor na uniwersytetach w Niemczech: na Uniwersytecie im. E. M. Arndta w Gryfii/Greifswaldzie (lata 1995-1996) oraz na Uniwersytecie w Rostocku (1988 r.). Jest członkiem m.in.: Szczecińskiego Oddziału PTH w Szczecinie (wiceprezes), Instytutu Kaszubskiego w Gdańsku, Instytutu Zachodniego w Poznaniu, Ośrodka Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie, Towarzystwa im. E. M. Arndta w Gross Schoritz/Rugia (Niemcy), Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Miejsc Pamięci i Męczeństwa w Szczecinie, Rady Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (przewodniczący).

Rozprawę doktorską na temat Życie gospodarcze Szczecina w pierwszej połowie XIX w. prof. Stępiński obronił w 1979 roku (promotor - prof. Bogdan Dopierała). Kolokwium habilitacyjne w oparciu o pracę pt. Własność junkierska na Pomorzu Zachodnim w latach 1807 - 1914 odbyło się w roku 1990 w Uniwersytecie im. A. Mickiewicza.

Zainteresowania naukowe prof. Stępińskiego koncentrują się wokół następujących zagadnień: problematyka dziejów miasta XIX-wiecznego; rozwój gospodarczy, komunalny i przestrzenny Szczecina oraz miejsce państwa pruskiego i biurokracji prowincjonalnej w tych procesach; aktywność handlowo-celna, kulturalna i polityczna mieszczaństwa w latach 1806 - 1870; problematyka wsi i konserwatyzmu w XIX i w początkach XX w. (do 1920 r.); gospodarka i społeczeństwo wsi nadbałtyckich prowincji Prus i Niemiec ze szczególnym uwzględnieniem wielkiej własności ziemskiej; ideologia konserwatywna; agrarne ugrupowania interesu a państwo; stosunki między środowiskami historycznymi PRL i NRD ze szczególnym uwzględnieniem roli martyrologii narodowej i tradycji historycznej w postrzeganiu przeszłości i edukacyjno-integracyjnej funkcji historii.

Pierwsza publikacja książkowa prof. Stępińskiego przedstawia Kamień Pomorski w XII i XIII wieku, Warszawa-Poznań 1975 (temat magisterium napisanego pod kierunkiem prof. G. Labudy).Skrócona wersja rozprawy doktorskiej została wydana pt.: Przemiany kapitalistyczne w życiu gospodarczym Szczecina w pierwszej połowie XIX w., Warszawa-Poznań 1984. Praca ta jest kontynuacją badań gospodarczego nurtu dziejów miasta, doprowadzonych przez J. Wiśniewskiego w II tomie Dziejów Szczecina do 1805 r. W dwutomowej rozprawie habilitacyjnej Własność junkierska na Pomorzu Zachodnim w latach 1807-1914, Szczecin 1989 prof. Stępiński podjął się próby wyjaśnienia ekonomicznego i społecznego podłoża fenomenu, jakim była wyjątkowa zdolność przetrwania junkierstwa w dobie istnienia społeczeństwa przemysłowego i zachowania w nim wpływowej pozycji. Problem ten przedstawiono na przykładzie regionalnej elity agrarnej na Pomorzu Zachodnim. W ramach trzeciego tomu Dziejów Szczecina, Szczecin 1994 (red. B. Wachowiak) opracował takie zagadnienia jak: kształtowanie się stosunków kapitalistycznych w latach 1806 - 1870; życie polityczne w Szczecinie w latach 1919-1939; szkolnictwo i życie kulturalne. W wyżej wymienionej publikacji wspólnie z prof. E. Włodarczykiem scharakteryzował stan badań nad dziejami Szczecina. Prof. Stępiński jest także współautorem popularno-naukowej książki Pomorze Zachodnie poprzez wieki, pod red. Jana M. Piskorskiego, Szczecin 1999.

Ponadto prof. Stępiński uczestniczył w pracach nad wydaniem zbioru Stettin - Szczecin 1945-1946. Dokumente - Dokumenty. Erinnerungen - Wspomnienia, Rostock 1994 (redakcja i tłumaczenia) oraz jest współautorem czwartego tomu Historii Pomorza 1850-1918, pod redakcją S. Salmonowicza. W nim to napisał rozdziały poświęcone rolnictwu oraz społeczeństwu wiejskiemu. Prof. Stępiński bierze udział w pracach nad trzecim tomem polskiej syntezy Dziejów Prus, opracowując zagadnienia gospodarki i życia politycznego.

Pod redakcją prof. Stępińskiego ukazały się następujące publikacje: Szlachta polska i niemiecka w Prusach i Niemczech w XVIII-XX wieku, Szczecin 1996; Państwo i społeczeństwo na Pomorzu Zachodnim do 1945 roku, Szczecin 1997; Szlachta - społeczeństwo - państwo między Warmią a Rugią w XVIII-XX wieku (współredaktor Mieczysław Jaroszewicz), Szczecin 1998; Pomorze - Brandenburgia - Prusy. Państwo i społeczeństwo. Prace ofiarowane Bogdanowi Wachowiakowi z okazji 70 urodzin i 50-lecia pracy naukowej (współredaktor Zygmunt Szultka), Szczecin 1999.

 

Lista publikacji:

1971

Biskupstwo pomorskie w Uznamiu w XII wieku, "Materiały Zachodniopomorskie" 17, 1971, s. 162-172.

1972

[recenzja] Herbert Ewe, Schiffe auf Siegeln, Rostock 1972, "Materiały Zachodniopomorskie" 19, 1972, s. 719-722.

1974

Uwagi do najstarszych dziejów Kościoła w Kamieniu Pomorskim ( do końca XIV wieku), "Prezbiterium" 1974, nr 6-8, s. 23-34.

1975

Kamień Pomorski w XII i XIII wieku, Warszawa-Poznań 1975, ss. 132.

1977

Kupiectwo Szczecina wobec żeglugi na Łabie i ceł sundzkich w pierwszej połowie XIX wieku, "Zapiski Historyczne" 42, 1977, z. 3, s. 23-50.

1978

[sprawozdanie] Sprawozdanie z konferencji: Polsko-węgierska konferencja historiograficzna w Szczecinie (26-29 .09. 1977 r.), "Zapiski Historyczne" 43, 1978, z. 1, s. 164-167.

1979

Główne linie gospodarczego i społecznego rozwoju Szczecina w pierwszej połowie XIX w., "Roczniki Historyczne" 45, 1979, s. 49-80.

1980

Burżuazja i junkierstwo nadbałtyckich prowincji tzw. wschodu Rzeszy wobec problematyki uprzemysłowienia (1850-1870), "Przegląd Zachodni" 36, 1980, z. 4, s. 197-133.

1981

Zur Rolle der Bildungs-und Sportvereine bei der Gestaltung der städtischen Lebensweise in Stettin (1840-1880), "Mitteilungen aus der kulturwissenschaftlichen Forschung" (Hrsg. Humboldt-Universität zu Berlin) 1981, s. 161-168 .

1982

Gospodarcze i demograficzne podstawy rozwoju przestrzennego Szczecina w latach 1808-1870, "Materiały Zachodniopomorskie" 28, 1982, s. 211-251.

1983

Szczecińskie jarmarki wełniane w pierwszej połowie XIX w., "Przegląd Zachodniopomorski" 27, 1983, z. 1-2, s. 25-47.

Pruska biurokracja prowincjonalna wobec gospodarczej działalności Szczecina w latach 1815-1860, "Zapiski Historyczne" 48, 1983, z. 3-4, s. 131-161.

1984

Przemiany kapitalistyczne w życiu gospodarczym Szczecina w pierwszej połowie XIX w., Warszawa-Poznań 1984, ss. 176.

[artykuł recenzyjny] Bismarck w spojrzeniu neohistoryzmu zachodnioniemieckiego, Lothar Gall, 'Bismarck. Der weisse Revolutionär', Ullstein Verlag, Propyläen, Frankfurt am M.-Berlin W.-Wien 1980, ss. 812, "Materiały Zachodniopomorskie", s. 331-343.

1985

Początki żeglugi parowej w Szczecinie w latach 1825-1860, "Przegląd Zachodniopomorski" 29, 1985, z. 1-2, s. 33-56.

1986

Rec. : Heinrich Best, Interessenpolitik und nationale Integration 1848/1849. Handelspolitische Konflikte im frühindustriellen Deutschland, Göttingen 1980, - Zapiski Historyczne, LI : 1986, z. 4, s. 180-184.

1987

¬ródła do dziejów Szczecina w pierwszej połowie XIX w., w Centralnym Archiwum - Państwowym w Merseburgu w NRD ( ZStA Merseburg) - Szczeciński Rocznik Archi- walny , t. III : 1987, s. 17-44.

Opozycja liberalna i demokratyczna w Szczecinie w 1848 i na początku 1849 r. - Materiały Zachodniopomorskie , XXXIII cz. 1 i 2, 1987, s. 255-326.

Wirtschaftlicher und politischer Wandel des Junkertums in den östlichen Provinzen Preußens in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts. Wichtige Forschungsprobleme, - Polnische Weststudien, Bd. VI : 1987, H. 2 s. 211-222.

La transformation economique et politique de la classe des junkers dans les provinces orientales de la Prusse au cours de la premiere moitie du XIX siecle ( pripcipaux problemes de recherches ), - Polish Western Affaires , Vol. XXVIII : 1987, Nr. 2 , s. 203-213.

Rec. : Deutscher Konservatismus im 19. und 20. Jahrhundert (Festschrift für Fritz Fischer zum 75. Geburtstag und zum 50. Doktorjubiläum), Hrsg. D. Stegmann, P.-Ch. Witt, B.Wendt, Verlag Neue Gesellschaft, Bonn 1983 ss. 361 ,-Roczniki Historyczne, LIII : 1987 s. 221-226.

Rec.: Helga Thielbeer , Universität und Politik in der deutschen Revolution von 1848, Verlag Neue Gesellschaft, Bonn 1983, s. 269 , - Roczniki Historyczne, LIII : 1987 s. 246-250.

Historycy szczecińscy lat 1815-1870, - Między innymi (Biuletyn Szczecińskiego Towarzystwa Kultury ), IX-X : 1987, z. 5 s. 41-43

Art. rec.: Jeszcze o pruskiej drodze rozwoju, do : H. Harnisch, Kapitalistische Agrar- reform und industrielle Revolution. Untersuchungen über das ostelbische Preußen. Zwischen Spätfeudalismus und bürgerlich -demokratischer Revolution von 1848/49 unter besonderer Berücksichtigung der Provinz Brandenburg, Hermann Böhlaus Nach- folger, Weimar 1987 s. 368, - Kwartalnik Historyczny, XCIV :1987, nr 2 s. 465-471.

1988

Dyskusja nad polską syntezą dziejów Brandenburgii i Prus, w: Historische Kommission w Berlinie Zachodnim, 29 kwietnia 1987 r., "Zapiski Historyczne", LIII : 1988 z. 3-4, s. 139-141.

Rec.: Lage und Kampf der Landarbeiter im ostelbischen Preußen, t. 1-3, Topos Verlag AG. Vaduz- Lichtenstein, 1977 i 1985, ss. 282, 638 i 302 , "Archejon", LXXXIV 1988, s. 246-250.

Liberal-demokratische Opposition in Szczecin im Jahre 1848, in: Revolutionäre Demokraten in Deutschland und Polen im Vormärz und während der Revolution von 1848/49(materiały z sesji Komisji Historyków Polski i NRD, T.1, Leipzig 1888 s. 135-166.

Junkrzy w Rolniczych Spółdzielniach Spożywców Pomorza Zachodniego w końcu XIX i na początku XX w., w: "Przegląd Zachodniopomorski", t. XXXIII: 1988, z. 1-2, s. 109- 129.

1989

Własność junkierska na Pomorzu Zachodnim w latach 1807-1914, Szczecin t. 1-2,1989, ss. 603.

Przywódcy konserwatywnego junkierstwa na Pomorzu Zachodnim wobec perspektyw unifikacji Rzeszy w latach 1848-1914, w: Dzieje Brandenburgii i Prus w historiografii,red. B.Wachowiak, Warszawa-Poznań 1989 s. 241-251.

Przyczynek do kwestii konserwatyzmu junkrów zachodniopomorskich oraz roli i składu społecznego pruskiej administracji prowincjonalnej w XIX w., w: Dzieje Brandenburgii i Prus w historiografii, red. B. Wachowiak, Warszawa-Poznań 1989 s. 271-273.

Junkrzy w rolniczych spółdzielniach spożywców na Pomorzu Zachodnim na przełomie XIX i XX wieku, "Przegląd Zachodniopomorski", XXXIII ,1989 z. 1-2, s. 109-129.

1990

Pommerscher Adel und die preußische Agrarreform. Zum ökonomischen und sozialen Wandel der preußischen Aristokratie im 19. Jahrhundert, "Wissenschaftliche Zeitschrift der Universität Rostock", XXXIX, 1990, s. 13-32.

Die pommersche Landschaft und die Junker in der Agrarkrise der 20er Jahre des 19. Jahrhunderts, "Agrargeschichte, XXIV :Rostock 1990 s. 23-33.

1991

Polnische Forschungen über die Geschichte Pommerns im 19. und 20. Jahrhundert. Forschungsstand und Forschungsprobleme, [in:] Pommern, Geschichte. Kultur. Wissenschaft, 2. Kolloquium zur Pommerschen Geschichte 13. und 14. September 1991, hrsg. H. J. Zobel, H. Wernicke, H. Pergande, Greifswald 1991, s. 7-22 .

Ziemstwo Pomorskie w latach 1780-1875. Uwagi do podstaw finansowych kapitalizmu agrarnego w Prusach w XIX wieku, "Przegląd Zachodniopomorski", XXXV, 1991, z. 3, s. 45-62.

[recenzja] F. Scholz, Zwischen Staatsräson und Evangelium. Kardinal Hlond und die Tragödie der ostdeutschen Diözosen, "Szczecińskie Studia Kościelne" 2, 1991, s. 113-121.

1992

[recenzja] Pommern. Geschichte-Kultur-Wissenschaft. 1. Kolloquium zur Pommerschen Geschichte, Hrsg. H.J. Zobel, H. Wernicke, Bd. 1, Greifswald 1991, ss. 373; Pommern. Geschichte-Kultur-Wissenschaft. 2. Kolloquium zur Pommerschen Geschichte, Bd. 2, Hrsg. H.J. Zobel, Greifswald 1991, ss. 146, "Przegląd Zachodniopomorski" 36, 1992, z. 2, s. 221-230.

[recenzja] I.I. Kostiuszko, Prusskaja agrarnaja rieforma. K problemie burżuaznoj agrarnoj ewolucji pruskogo tipa, Moskwa 1988, ss. 261, "Kwartalnik Historyczny" 99, 1992, nr 1, s. 157-159.

1993

Wokół życia politycznego Szczecina na przełomie wojny i pokoju (kwiecień 1917-styczeń 1919), w: Szczecin i Pomorze Zachodnie w XIX i XX w. (do 1945 r.), [w:] Regiony w dziejach Polski. Pomorze Zachodnie, z. 2, red. K. Kozłowski, Szczecin 1993, s. 53-61.

Uwagi do działalności partii politycznych w Szczecinie w okresie Republiki Weimarskiej (w świetle wyborów), "Przegląd Zachodniopomorski" 37, 1993, z. 2, s. 7-25.

Nowa praca o pruskim konserwatyzmie szlacheckim w XIX wieku. Omowinie artykulu Heinza Reifa, 'Der katholische Adel Westphalens und die Spaltung des Adelskonservatismus in Preussens wahrend des 19. Jahrhunderts', [w:] Westphalren und Preussen. Integration und Regionalismus, Hrsg,. K. Treppe, M. Epkenhaus, Paderborn 1991, s. 107-124, Sonderdruck, "Przegląd Zachodniopomorski" 37, 1993, z. 1, s. 219-234.

Społeczna i własnościowa struktura wielkiej własności ziemskiej na Pomorzu Zachodnim w XIX i na początku XX wieku, [w:] Szlachta i ziemiaństwo na Pomorzu w dobie nowożytnej XVI-XX wieku, red. J. Dygdala, Toruń 1993, s. 113-124.

Państwo pruskie i gospodarka junkierska na Pomorzu Zachodnim w latach 1807-1875, [w:] Aktywność gospodarcza ziemiaństwa w Polsce w XIII-XX wieku, red. W. Caban, M. B. Markowski, Kielce 1993, s. 129-140.

Szlachta na Pomorzu Zachodnim wobec pruskich reform uwłaszczeniowych w początkach XIX wieku, "Zapiski Historyczne" 58, 1993, z. 4, s. 29-54.

Deutsch-polnische Nachbarschaft. Zu den Voraussetzungen der Integration der polnischen Gesellschaft in Pommern, "Mare Balticum" 1993, s. 20-22.

1994

Szczecin w latach 1806-1870. Na drodze do kapitalizmu, [w:] Dzieje Szczecina (1805-1945),t. 3,red. B. Wachowiak, Szczecin 1994 s. 9-278.

Życie polityczne w Szczecinie w latach 1919-1933, [w:] Dzieje Szczecina (1805-1945), t. 3, red. B. Wachowiak, Szczecin 1994, s. 737-811.

Szkolnictwo i życie kulturalne, [w:] Dzieje Szczecina (1805-1945), t. 3, red. B. Wachowiak, Szczecin 1994, s. 836-861.

Uwagi o miejscu środowiska humanistycznego Szczecina w polsko-niemieckim sąsiedztwie (ze szczególnym uwzględnieniem historyków), Polska i Pomorze w XVI-XVIII wieku, [regiony w dziejach Polski, z. 3],prace poświecone pamięci Henryka Lesińskiego, red. K. Kozłowski, 1995 s. 115-126.

[wraz z E. Włodarczykiem] Przegląd literatury i źródeł do dziejów Szczecina w latach 1806-1945, [w:] Dzieje Szczecina (1805-1945), t. 3, red. B. Wachowiak, Szczecin 1994 s. 907-923.

[współredakcja i współkomentarze] Stettin. Szczecin. 1945-1946. Dokumente/Dokumenty. Erinnerungen /Wspomnienia, red./Hrsg. J. Hackmann, T. Białecki, Schwerin 1994, ss. 407.

[sprawozdanie] Wielka własność ziemska w Prusach i Niemczech, "Pomerania" 4, 1994, s. 33-34.

[sprawozdanie] Polsko-niemiecka konferencja w Szczecinie o szlachcie i ziemiaństwie, "Zapiski Historyczne" 59, 1994, z. 4, s. 174-177.

[sprawozdanie] Międzynarodowa konferencja w Sopocie i Wieżycy o migracjach w krajach nadbałtyckich, "Zapiski Historyczne" 59, 1994, z. 4, s. 179-181.

[sprawozdanie] Pierwsza ogólnoniemiecka konferencja historyków agrarnych w Berlinie, "Zapiski Historyczne" 59, 1994, z.1, s. 165-167.

[artykuł recenzyjny] Wiejska rezydencja arystokratyczna ośrodkiem władzy politycznej w Prusach-Niemczech drugiej połowy XIX wieku?, "Studia Historica Slavo-Germanica" 19, 1993-1994, s. 153-168.

1995

Wkład nauki polskiej do poznania dziejów Szczecina, [w:] Szczecin na przestrzeni wieków. Historia. Kultura. Sztuka, red. E. Włodarczyk, Szczecin 1995, s. 62-76

Naczelne organizacje rolnicze na Pomorzu Zachodnim wobec odpływu ludności wiejskiej z prowincji w latach 1870-1900, [w:] Migracje polityczne i ekonomiczne w krajach nadbałtyckich w XIX i XX w., red. J. Borzyszkowski, M. Wojciechowski, Toruń - Gdańsk 1995, s. 69-91.

¬ródła do dziejów rolnictwa i społeczeństwa wiejskiego na Pomorzu Zachodnim w XIX i na początku XX wieku, [w:] Stan badań i potrzeby edycji źródłowych dla historii Pomorza i innych krajów południowej strefy bałtyckiej, red. M. Biskup, Toruń 1995, s. 81-101.

[recenzja] Adel und Junkertum im 19. und 20. Jahrhundert, Biographische Studien zu ihrer politischen, okonomischen und sozialen Entwicklung, Hrsg. J. Laubner, Halle (Saale) 1990, "Zapiski Historyczne" 60, 1995, z. 4, s. 155-157.

1996

[redakcja] Szlachta i ziemiaństwo polskie oraz niemieckie w Prusach i Niemczech w XVIII-XX w., Szczecin 1996.

Ludolph von Beckedorff - Grunhoff in Pommern (1827-1842). Ein Verfechter der landwirtschaftlichen Interessenvertretung und des Fortschritts in der gutsherrlichen Landwirtschaft, [in:] Pommern. Geschichte. Kultur. Wissenschaft, 3. Kolloquium zur Pommerschen Geschichte, 13.-14. Oktober 1993, hrsg. H. Wernicke, R.G. Werlich, Greifswald 1996, s. 319-339.

Nadprezydent Ernst Senfft v. Pilsach, zachodniopomorscy konserwatysci i regionalna gazeta prawicowa 'Norddeutsche Zeitung' w dobie 'reakcji' (1853- 1858), [w:] Szlachta i ziemiaństwo polskie oraz niemieckie w Prusach i Niemczech w XVIII-XX w., red. W. Stępiński, Szczecin 1996, s. 93-117.

¬ródła do dziejów wsi i społeczeństwa wiejskiego na Pomorzu Zachodnim w latach 1914-1918 w Archiwum Państwowym w Szczecinie, [w:] Społeczeństwo polskie na ziemiach pod panowaniem pruskim w okresie I wojny światowej (1914-1918), red. M. Wojciechowski, Toruń 1996 s. 125-136.

[razem z L. Janiszewskim] Wstęp/Einleitung, "Europa Regionum" 1, 1996, s. 9-23.

Die Hafenstadt Szczecin (Stettin). Einführung in die Stadtgeschichte, [w:] Mecklemburg Vorpommern Tor zum Norden und Brücke zum Osten? Excursionsführer des 25. Deutschen Schulgeographentages, Hrsg. M. Reich, H. Täubert, Greifswald 1996, s. 40-50.

[współredakcja/Arbeitsgemeinschaft] Historischer und geographischer Atlas von Mecklemburg und Pommern, Bd. 2, Mecklenburg und Pommern. Das Land im Rückblick, Schwerin 1996.

1997

[redakcja] Państwo i społeczeństwo na Pomorzu Zachodnim do 1945 r., Szczecin 1997.

Państwo, 'dyktat pośrednictwa' a powstanie Izby Rolniczej Pomorza Zachodniego w latach 1893-1897. W kwestii genezy nowoczesnych ugrupowań agrarnego interesu Rzeszy wilhelmińskiej, [w:] Państwo i społeczeństwo na Pomorzu Zachodnim do 1945 r., red. W. Stępiński, Szczecin 1997, s. 259-294.

Die Modernisierungsstrategie des Großgrundbesitzes in Vor- und Hinterpommern und die Frage der Einflüße Mecklenburgs in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts, [w:] Mecklenburg und seine ostelbischen Nachbarn. Historisch-geographische und sozialen Strukturen im regionalen Vergleich, Hrsg. I. Buchsteiner, R. Mühle, E. Münch, G. Papay, R. Schattkowsky, Schwerin 1997, s. 107-121.

Uwagi do miejsca Szczecina i Kołobrzegu w koncepcjach gospodarczych Pomorskiego Towarzystwa Ekonomicznego w pierwszej połowie XIX w., "Szczecińskie Studia Historyczne" 10, 1997: Bałtyk w dziejach Prus i Polski w XIX i pierwszej połowie XX wieku, (wprowadzenie: E. Wlodarczyk), s. 21-36.

[artykuł recenzyjny] Neuere Forschungen zum Adel und zur Staatsverwaltung in Brandenburg und anderen deutschen Ländern im 19. und 20. Jahrhundert, "Jahrbuch für brandenburgische Landesgeschichte" 48, 1997 s. 203-210.

1998

[redakcja wespół z M. Jaroszewiczem] Szlachta - państwo - społeczeństwo miedzy Warmią a Rugią w XVIII-XX wieku, Szczecin 1998.

Wielka własność ziemska na Pomorzu Zachodnim i państwo pruskie w latach 1806-1914, [w:] Szlachta - państwo - społeczeństwo miedzy Warmią a Rugią w XVIII-XX wieku, red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński, Szczecin 1998 s. 41-64.

Historyczny kształt terytorialny Pomorza Zachodniego i jego znaczenie dla polsko-niemieckiej współpracy naukowej na Pograniczu po 1989 roku, [w:] Pomorze Zachodnie. Przeszłość regionu po reformie terytorialnej, Szczecin 1998, s. 19-30.

Uwagi do genezy tak zwanego polskiego niebezpieczeństwa na Pomorzu Zachodnim, [w:] Pomerania ethnica. Mniejszości narodowe i etniczne na Pomorzu Zachodnim, red. M. Giedrojć, J. Mieczkowski, Szczecin 1998 s. 43-50.

Szczecińscy filolodzy między państwem a gimnazjum. W kwestii stosunku profesorów Gimnazjum Mariackiego do państwowej polityki edukacyjnej w dobie Restauracji, "Szczecińskie Studia Historyczne" 11, 1998 (prace ofiarowane Tadeuszowi Białeckiemu w 65. urodziny), s. 49-68.

Czasopiśmiennictwo historyczne Pomorza Zachodniego od drugiej połowy XIX wieku po czasy współczesne, "Zapiski Historyczne" (zeszyt wydany na 90-lecie 'Zapisek Historycznych' i dedykowany Marianowi Biskupowi w 40-lecie ich redagowania) 63, 1998, z. 2, s. 43-84.

¦rodowiska historyków Szczecina i Gryfii (Greifswaldu). Bilans otwarcia. Stan współpracy. Perspektywy, [w:] Regiony w dziejach Polski. Pomorze Zachodnie, z. 5. Szczecińskie Pogranicze, red. K. Kozłowski, Szczecin 1998, s. 31-60.

Historyczny kształt terytorialny Pomorza Zachodniego i jego znaczenie dla polsko-niemieckiej współpracy naukowej na Pograniczu po 1989 roku, [w:] Pomorze Zachodnie. Przeszłość regionu po reformie terytorialnej, Szczecin 1998, s. 19-30.

1999

[redakcja wraz z Zygmuntem Szultką] Pomorze - Brandenburgia - Prusy. Państwo i społeczeństwo. Prace ofiarowane Bogdanowi Wachowiakowi z okazji 70. urodzin i 50-lecia pracy naukowej, Szczecin 1999, ss. 326.

Ernst Gottfried Georg v. Bülow-Cummerow / Komorowo (1775-1851) i 'szlachta peryferyjna' na Pomorzu Zachodnim w walce o dominację stanową w dobie pruskich reform uwłaszczeniowych, [w:] Pomorze - Brandenburgia - Prusy. Państwo i społeczeństwo, red. W. Stępinski, Z. Szultka, Szczecin 1999, s. 177-200.

Uwagi do ewolucji środowiska pomorzoznawców niemieckich w Gryfii (Greifswaldzie) po 1989 r., [w:] Wspólnota kulturowa Pomorza Zachodniego, red. B. Matławski, Szczecin 1999, s. 17-24.

Na drodze do modernizacji: zjednoczenie Pomorza w państwie pruskim do 1871 r. , [w:] Pomorze Zachodnie poprzez wieki, red. J. M. Piskorski, Szczecin 1999, s. 219-249,
Auf dem Weg zur Moderne, Die Vereinigung Pommerns unter preussischer Herrschaft bis 1872, [in:] Pommern im Wandel der Zeiten, hrsg. J. M. Piskorski, Poznań 1999, s. 225-256.

Die Stettiner Philologen zwischen Staat und Gymnasium. Zum Verhältnis der Gymnasialprofessoren von Marienstift zur staatlichen Bildungs- und Erziehungspolitik während der Restauration, [in:] Kindheit in der Frühen Neuzeit, hrsg. W. Buchholz, Paderborn - München - Wien - Zürich, 1999 s. 260-274.

[artykuł recenzyjny] Nowe tendencje w niemieckiej historiiografii lokalnej i regionalnej o dziejach byłych wschodnich prowincji Prus i Niemiec w XIX i XX wieku, "Przegląd Zachodniopomorski" 43, 1999, z.1, s. 7-35.

Stanowisko naczelnych organizacji Pomorza Zachodniego wobec początków kolonizacji wewnętrznej (do 1900 r.), [w:] Wieś a dwór na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, red. W. Caban i M.B. Markowski, Kielce 1999 s. 207-227.

Procesy integracji w obrębie rodów szlacheckich na Pomorzu Zachodnim (w świetle ksiąg rodzinnych), [w:] Rodzina pomorska, red. J. Borzyszkowski, Gdańsk 1999, s. 170-189.

[wraz z A. Ciżek] Einige Gedanken zu den politischen Umbruchen in Pommern von 1918/1919 und 1932/33, [w:] Pommern zwischen Zäsur und Kontinuität.1900-1918-1933-1945-1990, hrsg. B. Becker, K.T. Inachin, Schwerin 1999, s. 99-124.

W kwestii ideologii i martyrologii w tradycji regionalnej i edukacji społeczeństwa na Pomorzu Zachodnim (1945-1975/80), "Edukacja Humanistyczna" 1999, nr 1, s. 43-71.

[recenzja] Handbuch der historischen Städten Deutschlands, Bd.12. Mecklenburg, Pommern,. hrsg. H. bei der Wieden, R. Schmidt, Stuttgart 1966, LII, ss. 395, "Nordost-Archiv" 6, 1997, H. 2, s. 813-818, oraz "Zapiski Historyczne" 64, 1999, z. 1, s. 180-183.

[hasła] Deutsche Volkspartei, s. 187; Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, s. 460-461; Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich, s. 536-537; Norddeutsche Zeitung für Politik, Handel und Gewerbe, s. 661, Żegluga parowa, s. 731-732, [w:] Encyklopedia Szczecina, t. 1, red. T. Białecki, Szczecin 1999.

2000

Die Stellung der Häfen von Stettin und Kolberg in wirtschaftlichen Konzeption der Pommerschen Ökonomischen Gesellschaft in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts, "Studia Maritima" 13, 2000, s. 119-141.

[wraz ze S. Salmonowiczem], Charakterystyka żrodel i stanu badań, [w:] Historia Pomorza, t. IV (1850-1918 ), cz. 1, red. S. Salmonowicz, Toruń 2000, s. 14-30.

Wieś pomorska w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku, [w:] Historia Pomorza, t. IV (1850-1918), cz. 1, red. S. Salmonowicz, Toruń 2000, s. 137-365.

Społeczeństwo pruskiej prowincji Pomorze wobec powstania II Rzeczpospolitej w latach 1918-1919. Psychologiczne i polityczne przesłanki postaw społeczeństwa pogranicza, [w:] Polska wobec idei integracji europejskiej w latach 1919-1945, red. M. Wojciechowski, Toruń 2000, s. 97-133.

[wraz z E. Pienkowska-Machoy i D. Karczewicz] Leczenie zaćmy w latach 1820-1900. Klinika oczna, "Acta Ophtalmologica Polonica" 102, 2000, nr 3, s. 1-4.

Johann August Sack (1764-1831) - przyczynek do portretu, "Szczecińskie Studia Historyczne" 13, 2000 (Lucynie Turek-Kwiatkowskiej w 75. rocznicę urodzin), red. M. Stelmach, s. 183-196.

Zur Frage der Ideologie und des Märtyrertums in der Tradition der regionalen Ausbildung der Gesellschaft in Pommern (1945-1975/1980), [w:] "Pogranicza" 2000, s. 74-97 (numer specjalny w języku niemieckim na Międzynarodowe Targi Książki we Frankfurcie n. M.).

[recenzja] Jürgen F. Brauenlich, Bäderdampfer auf der Ostsee. Die Rheederei Brauenlich und ihre Flotte, Hamburg 1999, ss. 214, "Przegląd Zachodniopomorski" 44, 2000, z. 3, s. 239-245.

[recenzja] Stephanie Merkenich, Grüne Front gegen Weimar. Reichs- Landbund und agrarischer Lobbysmus 1918-1933, Droste Verlag, Düsseldorf 1998, ss. 424, "Zapiski Historyczne" 65, 2000, z. 3-4, s. 241-245.

[recenzja] Joachim Mai, Greifswald 1945. Neue Materialien und Dokumente, Fides- Verlags- und Veranstaltungsgesellschaft Berlin, Berlin 1995, ss. 112, "Przegląd Zachodniopomorski" 44, 2000, z. 4, s. 257-260.

Die Stettiner Philologen zwischen Staat und Gymnasium. Zum Verhältnis der Gymnasialprofessoren des Marienstifts zur staatlichen Bildungs- und Erziehungspolitik wahrende der Restauration, [in:] Kindheit und Jugend in der Neuzeit 1500-1900. Interdisziplinare Anneherungen an die Instanzen sozialer und mentaler Prägung in der Agrargesellschaft während der Industrialisierung, hrsg. W. Buchholz, Stuttgart 2000, s. 247-260.

[sprawozdanie] Podwójny Jubileusz prof. Bogdana Wachowiaka,wybitnego polskiego historyka dziejów Pomorza Zachodniego, Brandenburgii i Prus - spotkanie czterech pokoleń historyków polskich, "Przegląd Zachodniopomorski" 44, 2000, z. 2, s. 215-218.

2001

[recenzja] Deutsche Geschichte im Osten Europas. Pommern, hrsg. v. W. Buchholz, Siedler Verlag, Berlin 1999, ss. 575, "Zapiski Historyczne" 66, 2001, z. 2-3, s. 161-165.

Wkład środowiska szczecińskiego lat siedemdziesiątych do historiografii zachodniopomorskiej XIX i XX wieku, [w:] Lata 1970 - 1980. Nowe perspektywy a realia na Pomorzu Zachodnim, red. H. Komarnicki, K. Kozłowski, Szczecin 2001, s. 311-343.

Der Staat, der Markt und die Gnesis der Landwirtschaftskammer in Pommern am Ende des 19. Jahrhunderts, [in:] Rostocker Landes und agrargeschichtliche Forschungen nach 1900. Bilanz - Einblick - Ausblick, hrsg. v. I. Buchsteiner, Rostock 2001, s. 213-234.

Konserwatyzm i etnocentryzm jako składowe niemieckiego odkrywania przeszlości Pomorza zachodniego u schyłku naszego stulecia, [w:] Pogranicze polsko-niemieckie. Przeszłość - terażniejszość - przyszłość, red. E. Włodarczyk, Szczecin 2001, s. 225-236.

[recenzja] Leben in der DDR, Leben nach 1989 - Aufarbeitung und Versöhnung, V. Zur Arbeit der Enquiette-Kommission. Expertisen und Forschungsstudien zum Thema 'Wirtschaft und Alltagsleben', Bd. V., Stille und Salewski GmbH, Schwerin 1997, ss. 308, "Przegląd Zachodniopomorski" 45, 2001, z. 1, s. 213-219.

[recenzja] Ks. Roman Kostynowicz, W cieniu trzech katedr (z dziejów konserwacji zabytków sakralnych w Polsce północno- zachodniej), Wydawnictwo 'Dokument' Archiwum Państwowego w Szczecinie, red. Bogdan Twardochleb, Szczecin 1999, ss. 272, "Przegląd Zachodniopomorski" 45, 2001, z.1, s. 220-226.

Wschodnioniemieckie muzea jako nowa jakość. Miedzy partnerstwem spotkań a nierówno uprawnionym partnerstwem na polsko-niemieckim Pograniczu, [w:] Szczeciński ośrodek naukowy na przełomie XX i XXI wieku, red. J. Jasnowska, Szczecin 2001, s. 361-364.

[recenzja] Beiträge zur Geschichte Vorpommerns. Die Demminer Kolloquien 1985-1994, Th. Helms-Verlag , hrsg. v. H. Th. Porada, Schwerin 1997, "Przegląd Zachodniopomorski" 45, 2001, z. 1, s. 209-213.

[recenzja] H. W. v. Koeller, Die Pommersche Landwirtschaftskammer. Entwicklung und Leistung vor der Gründung bis zum Ausbruch des Ersten Weltkrieges, Bohlau Verlag, Köln - Weimar - Wien 1999, ss. 265, "Zapiski Historyczne" 66, 2001, z. 1, s. 168-170.

[recenzja] W. Molik, Życie codzienne ziemiaństwa w Wielkopolsce w XIX i na początku XX wieku. Kultura materialna, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1999 s. 351, "Zapiski Historyczne" 66, 2001, z. 1, s. 164-167.

[recenzja] Deutsche Geschichte im Osten Europas. Pommern, hrsg. v. W. Buchholz, Siedler Verlag, Berlin 1999, ss. 575, "Zapiski Historyczne" 66, 2001, z. 2-3, s. 161-165.

Recenzja o dorobku i osobie Hansa Dietricha Genschera (Niemcy ) w związku z przyznaniem Mu godności doktora h.c. Uniwersytetu Szczecińskiego, 11. 04. 2002, red. M. Drzonek, Szczecin 2002 s. 35-56 (wersja polska i niemiecka).

[sprawozdanie] Jubileuszowa sesja niemcoznawcza w Lublinie, "Przegląd Zachodniopomorski" 45, 2001, z. 2, s. 244-246.

[sprawozdanie wraz ze S. Horoszką] Inauguracja Zachodniopomorskiego Muzeum Krajowego w Gryfii / Greifswaldzie i jego szerszy kontekst, "Zapiski Historyczne" 66, 2001, z. 2-3, s. 225-228.

[sprawozdanie] Międzynarodowa konferencja jubileuszowa Johana Heinricha v. Thunena w Rostocku, "Zapiski Historyczne" 66, 2001, z. 2-3, s. 215-216.

[sprawozdanie] Rostocka konferencja o niemieckich i europejskich aspektach dziejów Meklemburgii, "Zapiski Historyczne" 66, 2001, z. 2-3, s. 216-218.

2002

Badania pomorzoznawcze nad XIX i XX wiekiem w zjednoczonych Niemczech. Geneza - kierunki - ludzie - struktury, [w:] Historia lux veritatis (Zdzisławowi Chmielewskiemu w 60-lecie urodzin), red. A. Gut, R. Gaziński, Szczecin 2002.

Historycy Polski i NRD w latach 1950-1975. Polityka i ideologia w dziejopisarstwie i tradycji historycznej Pomorza Zachodniego i Przedniego. Próba porównania, [w:] Przełomy w historii. XVI Powszechny Zjazd Historyków Polskich, Wrocław 15-18 września 1999 r., Pamiętnik, tom III, cz. 2, red. K. Ruchniewicz, J. Tyszkiewicz, W. Wrzesiński, Toruń 2002, s. 171-187.

W kwestii stosunku nauki i racji stanu wobec prusko-niemieckiego dziedzictwa kulturowego na Ziemiach Zachodnich i jego konserwatywno-etnocentrycznego "odkrywania" w Niemczech i w Polsce, oprac. J. Bierula, "Komunikaty Mazursko-Warmińskie" 235, 2002, nr 1, s. 136.

Strategia modernizacji wielkiej własności ziemskiej na Pomorzu Przednim i Tylnim a problem wpływów Meklemburgii oraz Hannoweru w pierwszej połowie XIX wieku, [w:] Społeczeństwo, armia i polityka w dziejach Polski i Europy (Benonowi Miśkiewiczowi na 70-lecie urodzin), red. A. Czubiński, B. Lapis, Cz. Łuczak, Poznań 2002, s. 365-393.

[recenzja] Olga Baranowska, Pomorze Zachodnie - nasza mała ojczyzna, wyd. 1., Szczecin 2001, ss. 175 i wyd. 2., 2002, ss. 189, "Refleksje. Zachodniopomorski Miesięcznik Oświatowy". Centrum Doradztwa i Doskonalenia Nauczycieli, Maj 2002, s. 32-33.

2003

Steht die Vergangenheit einer Region in der Tradition von Kooperation oder Rivalität? Das Bild Westpommerns aus polnischer Sicht in den Jahren 1945-2000, [w:] Deutsch-polnische und gesamteuropäische Integration in Forschung, Lehre und Öffentlichkeit der (polnischen) Germanistik, red. F. Grucza, Warszawa 2003, s.106-122.

Uwagi do historiografii Pomorza Zachodniego XIX i XX wieku w Republice Federalnej Niemiec w latach 1945-1989, [w:] Monumenta manent. Księga pamiątkowa ofiarowana Tadeuszowi Białeckiemu na 70-lecie urodzin, red. A. Makowski, E. Włodarczyk, Szczecin 2003, s. 505-548.

Wniosek promotorski w sprawie nadania Gerardowi Labudzie godności doktora honoris causa Uniwersytetu Szczecińskiego, 24.03.2003 r., red. M. Drzonek, Szczecin 2003 (także w: "Przegląd Uniwersytecki". Pismo Uniwersytetu Szczecińskiego, 2003, nr 4-6, s. 17-22.)

Humanistyczna elita regionalna w narodowym i regionalnym dialogu polsko-niemieckim u progu wejścia Polski do UE - stan i zadania, [w:] Integracja i tożsamość. Zachodniopomorskie w przededniu rozszerzenia Unii Europejskiej, Materiały I Kongresu Zachodniopomorskiego 24-26 kwietnia 2003 r., red. S. Flejterski, J. Jasnowska, W. Olejniczak, Szczecin 2003, s. 17-34.

[artykuł recenzyjny] W kwestii denazyfikacji nauki w powojennych Niemczech (do 1956 r.), [w:] Dialog kultur w nowej Europie. Historia - literatura - język, red. K. Iwan, E. Komorowska, A. Rella, J. Żywczak, Szczecin 2003, s. 492-504.

[artykuł recenzyjny] Uwagi o roli jednostki w tzw. niemieckiej drodze rozwoju, [w:] Studia archiwalne, historyczne, politologiczne (Kazimierzowi Kozłowskiemu w 60-lecie urodzin), red. A. Czubiński, J. Macholak, Szczecin 2003, s. 167-187.

[recenzja] S. Suckow, Parteien in der SBZ/DDR 1945-1952, Mercedes-Druck GmbH, Berlin, Bonn 2002, ss. 120, "Przegląd Zachodniopomorski" 47, 2003, z. 1, s. 273-278.

2004

W kwestii dróg i bezdroży dziejów niemieckich w XIX i XX w. Refleksje historiograficzne, cz. 1, "Przegląd Zachodniopomorski" 48, 2004, z. 3, s. 177-194

[recenzja] A. Chlebowska, Miedzy miłosierdziem a obowiązkiem. Publiczna opieka nad ubogimi na Pomorzu Zachodnim w latach 1815-1872 na przykładzie rejencji szczecińskiej i koszalińskiej, Szczecin 2003, "Zapiski Historyczne" 69, 2004, z. 1, s. 186-190.

Zur Rolle von Prof. Dr. Ilona Buchsteiner im deutsch-polnischen Diskurs zur Agrargeschichte, [in:] Kolloquium zum Gedenken an Prof. Dr. Phil. habil. Ilona Buchsteiner, hrsg v. W.D. Gruner, G. Viereck, Rostock 2004, s. 79-86.

[konsultacja naukowa cześci historycznej] Sulęcin wczoraj i dziś, Sulecin 2004, ss. 112.

2005

W kwestii dróg i bezdroży dziejów niemieckich w XIX i XX w. Refleksje historiograficzne, cz. 2, "Przegląd Zachodniopomorski" 49, 2005, z.1, s. 87-107.

Pamięci Prof. Ilony Buchsteiner (1948-2003), "Zapiski Historyczne" 59, 2004, z. 4, s. 225-226.

Prasa Pomorza Zachodniego wobec stosunków Rzeszy z II Rzeczpospolitą w latach 1933-1935. Między kontynuacją a zwrotem, [w:] Deklaracja polsko-niemiecka o niestosowaniu przemocy z dnia 26 stycznia 1934 r. z perspektywy Polski i Europy w siedemdziesiątą rocznice podpisania. Studia pod red. M. Wojciechowskiego, Toruń 2005 s. 247-296.

[maszynopis] W kręgu odmiennych stanów świadomości. O potrzebie polityki historycznej II RP wobec niemieckiego renesansu pamięci, wykład inauguracyjny na otwarciu roku akademickiego 2005/2006 na Uniwersytecie Szczecińskim w dniu 4.10. 2005 r. (w 20-lecie Jego istnienia).

2006

Sytuacja w rolnictwie Pomorza Zachodniego 1917 roku w świetle "Bund der Landwirthe für Pommern. Amtliches Blatt der Provinzial-Abteilung" - regionalnego organu Związku Rolników, w: Nad Bałtykiem. W kręgu polityki, gospodarki. Problemów narodowościowych i społecznych w XIX i XX wieku, (Mieczysławowi Wojciechowskiemu w 70 lecie urodzin), red. Z. Karpus, J. Kłaczkow, M. Wołos, Toruń 2005 s.943-968.

Przeszłość, która nie chce przeminąć w kinematografii i mediach elektronicznych w Niemczech. Kilka uwag, w: Energia Pomorza Zachodniego. II Kongres Zachodniopomorski, red. S. Flejterski, P. Lewandowski, W. Olejniczak, Szczecin 2006 s. 29-38.

Prof. Edward Wlodarczyk jako historyk Pomorza i Prus, w: D. Szudra, W. Stępiński, R. Techman, Tempus nostrum est, (Edwardowi Włodarczykowi z okazji 60-lecia urodzin), Szczecin 2006 s. 11-19.

wraz z D. Szudra i R. Techmanem: Tempus nostrum est, (Edwardowi Włodarczykowi z okazji 60-lecia urodzin), Szczecin 2006 s. 474.

Pomorze Zachodnie w XIX i na początku XX stulecia (1815-1918), t. III [¬ródła do kaszubsko-polskich aspektów dziejów Pomorza Zachodniego do 1945 roku, red. B. Wachowiak] - Gerardowi Labudzie w 90-lecie urodzin i 70-lecie pracy naukowej, Poznań-Gdańsk 2006 s.661.

Administracja państwowa Pomorza Zachodniego o kaszubszczyźnie i tzw. polskim niebezpieczeństwie w końcu XIX i na początku XX w. w świetle wybranych dokumentów pruskiej administracji państwowej, w: Acta Cassubiana (Gerardowi Labudzie w 90-lecie urodzin i 70-lecie pracy naukowej), VIII, 2006 s. 277-299.

wraz z M. Jaroszewiczem: Żydzi na Pomorzu Zachodnim, Przegląd Uniwersytecki, nr 5-6, 2006 s. 20-21.

wraz z M. Jaroszewiczem: Jews of the Western Pomerania, The university review, 4-6, 2006 s. 12-13.

wraz z Mieczysławem Jaroszewiczem; Żydzi oraz ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku, Wydawnictwo DIG, Warszawa 2007, s. 526.

2007
Dzieje Żydów w pruskiej prowincji Pomorze i na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku w polskiej historiografii, w: M. Jaroszewicz, W. Stępiński, Żydzi oraz ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Warszawa 2007, s. 119-133.  

Kilka uwag do stanu polskiej historiografii regionalnej nad XIX i XX w. (koreferat do wystąpienia prof. Witolda Molika: O nowy model syntezy dziejów regionu na przykładzie Wielkopolski, w: O nowy model historycznych badań regionalnych, red. K. Makowski, Poznań 2007 s. 58-72.  

wraz z Barbarą Mirowska: Mit groźnego sąsiada. Społeczeństwo pruskiej prowincji  Pomorze wobec sprawy polskiej i II Rzeczpospolitej w okresie schyłku cesarstwa i Republiki Weimarskiej (1916-1932), w: Świat wokół Rzeczpospolitej. Problematyka zagraniczna w polskiej myśli politycznej w pierwszej połowie XX wieku, red. W. Paruch, K. Trembicka, Lublin 2007, s. 85-103.

Uwagi do postaw społeczeństwa prowincji Pomorze wiosną 1915 r. w świetle „Bund der Landwirthe für Pommern” - organu regionalnego oddziału Związku Rolników, w: Obraz wyborów w prasie XIX i XX wieku na Pomorzu, Śląsku i Wielkopolsce, red. A. Chlebowska, J. Nowosielska-Sobel, Szczecin 2007, s. 59-88.

Art. rec.: Arystokratka i Grandseigneurs w szlachecko-protestanckiej konspiracji przeciw Hitlerowi na niemieckim Wschodzie w okowach hagiografii historyczne. Acta Cassubiana, t. IX, 2007, s. 118-150.

Rec. Wolfgang Wilhelmus, Hrsg. Juden in Vorpommern, Reihe Geschichte Mecklenburgs Vorpommern, Nr. 8 Reinhard Walter, Schwerin 1996 s. 101, tabele, mapa, Przegląd Zachodniopomorski, LI, 2007, 1 s. 152-157.

Rec.: Przemysław Mijal, Witold Mijal, Akta osobowe robotników cudzoziemskich przymusowych (1939-1945) z zespołu prezydium policji w Szczecinie (Polizeipräsidium Stettin), Archiwum Państwowe w Szczecinie, Szczecin 2003 t. 1 (A-K), t. 2 (L-Z) ss.1000, tabele, dokumenty, wykaz, Przegląd Zachodniopomorski, LI, 2007, 2 s. 174 – 177.  

Rec.: Trzebiatów- spotkania pomorskie 2003 r., red. J. Kochanowska, Oficyna IN PLUS, Trzebiatów 2004, s. 144, mapy, plany, ilustracje - Przegląd Zachodniopomorski, LI,  2007 ,  2 s. 165-169.   

Rec: W. Karge, H. Schmied, E. Münch, Die Geschichte Mecklenburgs von den Anfangen bis zur Gegenwart, 4 erweit. Auflage, Die Deutsche Bibliothek, Hinstorff Verlag, Rostock 2004 s. 246, mapy, szkice, ilustracje - Przeglad Zachodniopomorski, LI, 2007, 2 s. 169 - 173.    

Opinia: ks. Henryk Romanik, O Żydach w Koszalinie. Szkice do portretu zbiorowego, PerMEDIA. S.A., Wydawnictwo Politechniki Koszalinskiej, w: Kultura koszalińska. Almanach, 2, Koszalin 2007 s. 33-35.

Rec.: Wolfgang Hoyer, (hrsg.) Widerstand gegen das NS Regime in den Regionen Mecklenburg und Vorpommern, Reihe Beiträge zur Geschichte Mecklenburgs Vorpommern, Nr 12. Zachow Parchim, Schwerin 2005 s. 132, - Studia Historica Slavo-Germanica, XXVI- 2004 - 2005, s. 364-367.   

Rec.: Wurzeln, Traditionen und Identitat der Sozialdemokratie in Mecklenburg und Pommern, Reihe Beiträge zur Geschichte Mecklenburg-Pommern Nr. 9, Hrsg. Klaus Schwabe, Schwerin 1999, s. 133 - Przegląd Zachodniopomorski, LI,, 2 s. 195-197.    

Jaromir Ellwart, Peter Oliver Loew, Śladami Bismarcka na Pomorzu. Vademecum historyczno-krajoznawcze, 8 tras wycieczkowych,Wydawnictwo Region, Gdynia 2001 s. 230, mapy, ilustracje - Przegląd Zachodniopomorski, LI, 2007, 2 s. 200-204.    

Rec: Jerzy Eider (Red./edited), Piłka nożna na Pomorzu Zachodnim w latach 1945-2006/ Football in Western Pomerania in years 1945-2006, Szczecin 2006, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecńskiego, t. DCCXV, s. 375, ilustracje, tabele - Przegląd Zachodniopomorski, LI, 2007, 2 s. 205-213.  

Rec.: Wolfgang Wilhelmus, Geschichte der Juden in Pommern, Ingo Koch-Verlag, Rostock 2004, s. 385, mapa - Zapiski Historyczne, LXXII, 2007 , 2 s. 238-243.  

Rec.: Studentisches Aufbegehren in der frühen DDR. Der Widerstand gegen die Umwandlung der Greifswalder Medizinischen Fakultät in eine militärmedizinische Ausbildungsstätte im Jahr 1955, Hrsg. Hans Schmiedebach, Karl-Heinz Spiess, Red. Ralph-Gunnar Werlich, Franz Steiner Verlag, Stuttgart 2001 s. 254., Acta Cassubiana – IX, 2007, s. 228-33.  

Rec: Kyra Tatjana Inachin, Von Selbstbehauptung zum Widerstand. Mecklenburg und Pommern gegenüber dem Nationalsozialismus 1933 bis 1945, Scheunen Verlag 2004 s. 340, ilustr., dokumenty, (Acta Cassubiana, - IX, 2007 s. 234-241.

Rec.: Dariusz Szudra, Ludność pruskiej prowincji Pomorze. Przemiany w ruchu naturalnymi migracyjnym w latach 1914-1939, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, T. ( DCXIII), Szczecin 2005 s. 328, tabele, ilustr., mapy, Acta Cassubiana – IX, 2007 s.  243-247.

Wstęp [wraz z Mieczysławem Jaroszewiczem; do: Żydzi na Pomorzu Zachodnim i ich sąsiedzi w XIX i XX wieku, Warszawa 2007 s. 526.

Przedmowa, do: Kinga Laudańska-Grossmann, Wspomnienia mojej Babci Emilii Lach z robot przymusowych w Niemczech, Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny, 14, 2007 s. 345-345 [ s. 343-355].