• Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Historia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Stosunki Międzynarodowe" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Archeologia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Media i Cywilizacja" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Studia nad Wojną i Wojskowością" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

prof. dr hab. Adam Wątor


stanowisko: profesor
pokój: 124
telefon: 444 33 03
e-mail: 
konsultacje:

Adam Wątor jest absolwentem Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Początkowe zainteresowania naukowe prof. A. Wątora koncentrowały się na problematyce dwudziestolecia międzywojennego, na kształtowaniu się demokracji parlamentarnej w Drugiej Rzeczypospolitej w okresie Sejmu Ustawodawczego oraz na dziejach obozu narodowo-demokratycznego. Ten etap prowadzonych badań zakończył się przygotowaniem dysertacji doktorskiej pt. Działalność Związku Ludowo-Narodowego w Sejmie Ustawodawczym RP w latach 1919 - 1922. Praca została obroniona została w UAM w 1988 roku. W następnych latach prof. Wątor podjął badania nad polskim życiem politycznym w autonomicznej Galicji. Ich efektem była rozprawa Działalność Stronnictwa Demokratyczno - Narodowego w zaborze austriackim do roku 1914 (opublikowana w 1993 r.). Stanowiła ona podstawę do wszczęcia przewodu habilitacyjnego, przeprowadzonego przez Radę Naukową Instytutu Historii UAM. Podsumowaniem badań nad dziejami sygnalizowanego nurtu politycznego stała się rozprawa: Narodowa Demokracja w Galicji do 1918 roku, Szczecin 2002, ss. 405. Na uwagę zasługuje również koordynacja współczesnych badań nad dziejami obozu narodowego, jej podsumowaniem stał się obszerny tom z udziałem kilkudziesięciu autorów Narodowa Demokracja XIX-XXI wiek. Koncepcje ludzie – działalność, Szczecin 2008, ss. 891, której A. Wątor jest współredaktorem. Prof. Wątor był również recenzentem wydawniczym szeregu prac poświęconych polskim nurtom politycznym XIX-XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem Narodowej Demokracji. W badaniach nad historią Galicji i dziejami polskiej myśli politycznej, a zwłaszcza nad nowoczesnymi nurtami politycznymi na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku prof. Wątor główną uwagę poświęcił dziejom obozu narodowo-demokratycznego w kontekście związków łączących endecję z innymi nurtami politycznymi. Zainteresowanie kierunkami prawicowymi skłoniło go do podjęcia problematyki funkcjonowania w polskim życiu politycznym ugrupowań secesyjnych z Narodowej Demokracji, ich myśli politycznej oraz przeobrażeń organizacyjnych. Wstępem do sygnalizowanej tematyki stała się książka poświęcona jednemu z liderów nurtu chrześcijańsko-narodowego (Edward Dubanowicz 1881-1943. Biografia polityczna, Szczecin 1994), której jest współautorem. W oparciu o dalsze badania archiwalne powstała monografia pt. Chrześcijańsko-narodowi. Z dziejów nurtu politycznego do 1928 roku, Szczecin 1999, ss. 335, przedstawiająca dzieje różnych środowisk wywodzących się z nurtu oraz bliskich mu ideowo (głównie ziemiańskich). W publikacji tej został położony akcent na przeobrażenia organizacyjne i ewolucje ideową ugrupowań. Badania nad nurtem narodowo-demokratycznym i jego związkami z konserwatyzmem wschodniogalicyjskim stanowiły asumpt do podjęcia próby opracowania myśli politycznej oraz działalności środowisk konserwatywnych w zaborze austriackim. Wstępem do dalszych studiów w tym zakresie jest opublikowana przez A. Wątora biografia czołowego przedstawiciela podolaków pt. Ziemianin - polityk. Tadeusz Cieński 1856 - 1925. Z dziejów konserwatyzmu wschodniogalicyjskiego, Szczecin 1997. Ma charakter biografii prezentacyjnej. W podobnym kręgu zainteresowań mieści się napisana przez A. Wątora monografia pt. Galicyjska Rada Narodowa 1907 - 1914. Z dziejów instytucji obywatelskiej (Szczecin 2000). Do wskazanej problematyki nawiązują prace doktorskie przygotowywane pod kierunkiem A. Wątora.Kontynuacją badań nad dziejami Drugiej Rzeczypospolitej było uczestnictwo prof. Wątora w pracach powstałego w 1990 r. pod kierownictwem prof. prof. J. Pajewskiego, M. Baumgarta i J. Farysia zespołu, przygotowującego opracowania poświęcone wybitnym indywidualnościom politycznym Polski niepodległej. Efektem stała się publikacja pt. Gabinety Drugiej Rzeczypospolitej, Szczecin-Poznań 1991.  Kontynuacją badań stało się wydanie obszernej pracy Od Moraczewskiego do Składkowskiego. Gabinety Polski Odrodzonej 1918-1939, Szczecin 2011, ss.405, której jest współredaktorem i współautorem. Książka otrzymała szereg ogólnopolskich nagród i wyróżnień.  W tym samym nurcie zainteresowań pozostaje obszerny tom pt. Ministrowie Polski Niepodległej 1918 - 1945, którego A. Wątor jest współredaktorem i współautorem. W zamierzeniu praca ma spełniać również funkcje dydaktyczne. Kolejnym kierunkiem badań A. Wątora stała się historia regionalna, przede wszystkim pod kątem problematyki morskiej, zapewnienia dostępu do Bałtyku i postrzegania tych kwestii w polskiej myśli politycznej przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Powyższe kwestie zostały omówione w artykułach naukowych drukowanych m.in. w „Studia Maritima” i „Przeglądzie Zachodniopomorskim”. Omawiane zagadnienia dotyczą również stosunków polsko-niemieckich. W kręgu jego zainteresowań pozostaje także historia wojskowości, głównie armii Księstwa Warszawskiego i początków Wojska Polskiego w latach 1918 - 1922. Niezależnie od prowadzonych badań naukowych prof. Wątor podjął się opracowania i edycji dokumentów i materiałów źródłowych, przede wszystkim dla celów dydaktycznych. Jest współautorem trzech tomów źródeł, dotyczących dziejów porozbiorowych (Od trzeciego rozbioru do powstania styczniowego, Szczecin 1997) oraz historii najnowszej (Polska w latach 1944 - 1948, Szczecin 1998; Polska w latach 1949 - 1956, Szczecin 1999. W zakresie edytorstwa źródeł na uwagę zasługuje przygotowywane wydanie sześciotomowego Dziennika Juliusza Zdanowskiego z lat 1915-1935, współredaktor A. Wątor. W ostatnich latach był inicjatorem opracowań poświęconych polskim nowoczesnym nurtom politycznym. Pod redakcją naukową A. Wątora ukazały się następujące prace: Marzyciele i realiści. O roli tradycji w polskiej myśli politycznej od upadku powstania styczniowego do XXI wieku (współredaktor T. Sikorski), Szczecin 2009, ss. 711; W kręgu idei, polityki i wojska (współredaktorzy T. Sikorski i H. Walczak), Szczecin 2009, ss. 651; Narodowa Demokracja. Dzieje ruchu politycznego. T. 1 Koncepcje – Ludzie, T.2 Działalność, Toruń 2012, ss. 729 i 428  (wydanie drugie); Polska lewica. Koncepcje - ludzie – działalność (współredaktorzy E. Krasucki, T. Sikorski), Wrocław 2012, ss. 384 i 310.  Koordynacja i udział w badaniach nad dziejami polskiej myśli politycznej wiążą się z aktywnością konferencyjną, A. Wątor był współorganizatorem kilkunastu konferencji o charakterze krajowym i międzynarodowym.W ostatnim okresie zainteresowania naukowe prof. Wątora koncentrowały się wokół biografistyki, wynikiem podjętych badań stał się Słownik działaczy Narodowej Demokracji w Galicji, Szczecin 2008. W przygotowaniu jest drugie poszerzone i poprawione wydanie tej pracy. Jest to pierwsza we współczesnej literaturze historycznej próba opracowania biogramów działaczy tego nurtu politycznego. Sygnalizowane zainteresowania biograficzne legły u podstaw powołania w 2011 r. na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Szczecińskiego Ośrodka Badań Biograficznych, którego kierownikiem został A. Wątor. Ośrodek koordynuje badania biograficzne, przygotowuje także wydawanie periodycznego pisma Polskie Studia Biograficzne.Działalność organizacyjna A. Wątora związana była przede wszystkim z pełnieniem funkcji w strukturach Uniwersytetu Szczecińskiego: zastępcy dyrektora Instytutu Historii, prodziekana ds. dydaktyki, a w latach 2002-2008 dziekana Wydziału Humanistycznego. A. Wątor zasiada nieprzerwanie od 2002 r. w Senacie US, przewodniczy senackiej komisji do spraw nagród i odznaczeń.  A. Wątor był recenzentem w przewodach profesorskich, habilitacyjnych i doktorskich, a także recenzentem projektów badawczych KBN i Narodowego Centrum Nauki.