• Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Historia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Stosunki Międzynarodowe" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Archeologia" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Media i Cywilizacja" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

  • Zobacz więcej

    Studia na kierunku "Studia nad Wojną i Wojskowością" w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych

dr hab. Agnieszka Gut, prof. US


dr Agnieszka Gut
stanowisko: profesor nadzwyczajny US
pokój: 084
telefon: 444 3324
e-mail:  Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
konsultacje:
Agnieszka Gut szczególne zainteresowania kieruje ku heraldyce, co znalazło swój wyraz w pracy magisterskiej pt. Rozwój herbu miasta Stargardu od XIII do początku XIX wieku oraz w recenzjach prac poświęconych herbom miejskim i książęcym na Pomorzu Zachodnim. Dyplomatyka pomorska to druga dziedzina jej badań naukowych, których efektem są artykuły dotyczące kancelaryjnej i pozakancelaryjnej działalności notariuszy książąt zachodniopomorskich w XIII i w pierwszej połowie XIV wieku. Badania te poruszają także zagadnienia związane z istnieniem w tym okresie urzędu kanclerskiego na dworze książąt szczecińskich. Swoją uwagę koncentrowała także na formularzu średniowiecznych dokumentów książąt zachodniopomorskich. Był on poddawany analizie dyplomatycznej w celu określenia zmian zachodzących w sposobie redagowania dokumentów, wpływów obcych kancelarii oraz dążeń pomorskich kancelarii książęcych do wypracowania własnego formularza o indywidualnych cechach. Analiza ta stanowiła podstawę przygotowywanej rozprawy doktorskiej opublikowanej w 2002 r. pt. Formularz dokumentów książąt zachodniopomorskich do połowy XIV wieku.

Tematem rozprawy habilitacyjnej Agnieszki Gut była XIII-wieczna dyplomatyka wschodniopomorska. W związku z tymi badaniami powstały artykuły poświęcone kanclerzom książąt wschodniopomorskich oraz autentyczności dokumentów wystawców z tego obszaru (cystersi z Bukowa Morskiego i Pelplina, norbertanki z Żukowa). W 2014 r. ukazała się natomiast monografia pt. Średniowieczna dyplomatyka wschodniopomorska. Dokumenty i kancelarie Pomorza Wschodniego do 1309 roku, która stała się podstawą przewodu habilitacyjnego zakończonego w maju 2015 r. uzyskaniem stopnia naukowego doktora habilitowanego. Za pracę tę autorka otrzymała wyróżnienie Jury Nagrody "Studiów Źródłoznawczych" im. prof. Stefana K. Kuczyńskiego za rok 2014 w kategorii prac ze źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii.

Od początku XXI wieku A. Gut zajmuje się również intensywnie zachodniopomorską heraldyką samorządową. W efekcie powstało kilka artykułów poświęconych herbom okresu międzywojennego oraz współczesnym, a przede wszystkim wydana w 2005 roku książka pt.
Herby powiatów i gmin w prowincji Pomorze w okresie międzywojennym, za którą w 2006 roku otrzymała wyróżnienie Jury Nagrody im. Adama Heymowskiego przyznawanej przez Polskie Towarzystwo Heraldyczne. W tym samym roku dr Gut otrzymała wyróżnienie Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego w postaci medalu Amicus Scientiae et Veritatis.

 

Lista publikacji

1995

Rozwój herbu Stargardu Szczecińskiego od XIII do końca XVIII w., Przegląd Zachodniopomorski, R. X, 1995, z. 4, s. 115-133.

1996

[rec.] G. Brzustowicz, Heraldyka książąt zachodniopomorskich (XIII-XVII w.), 'Przegląd Zachodniopomorski', 1991, z. 2., Przegląd Zachodniopomorski, R. XI, 1996, z. 4, s. 267-270.

1997

Rada miejska w Stargardzie Szczecińskim w średniowieczu, Przegląd Zachodniopomorski, R. XII, 1997, z. 3, s. 65-73.

Arengi dokumentów Barnima I (1220-1278) , Szczeciński Informator Archiwalny, nr 11, 1997, s. 5-25.

1999

Personel kancelarii książąt pomorskich do połowy XIV wieku, Przegląd Zachodniopomorski, R. XIV, 1999, z. 1, s. 73-102.

Wizerunek władcy w świetle areng księcia szczecińskiego - Barnima I (1220-1278), Gdańskie Studia z dziejów Średniowiecza, nr 6, 1999, s. 65-76.

W kwestii kanclerstwa w księstwie szczecińskim do połowy XIV wieku, Szczecińskie Studia Historyczne, nr 12, 1999, s. 43-52.

[rec.] W.Strzyżewski, Treści symboliczne herbów miejskich na Śląsku, Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim do końca XVIII wieku, Zielona Góra 1999, Przegląd Zachodniopomorski, R. XV, 2000, z. 1, s. 243-250.

Formy kształcenia w zakresie nauk pomocniczych historii na Uniwersytecie Szczecińskim. Stan obecny i postulaty, w: Wstęp do badań historycznych. Nauki pomocnicze historii i archiwistyka w systemie kształcenia studentów historii szkoły wyższej. Materiały z ogólnopolskiej konferencji metodycznej zorganizowanej przez Zakład Nauk Pomocniczych Instytutu Historii Filii Akademii Świętokrzyskiej w Piotrkowie Tryb. w maju 2000 roku, red. M.Szczurowski, Toruń 2000, s. 102-105.

2001

Kolejność świadków rycerskich w dokumentach książąt zachodniopomorskich do połowy XIV wieku, Studia Źródłoznawcze, R. XXXIX, 2001, s. 29-35.

Kanzlei oder Kapelle? Einige Bemerkungen zum mittelalterlichen Pommerschen Urkundenwesen in Zusammenhang mit dem Artikel von Dirk Alvermann, Baltische Studien NF, Bd. 87, 2001, s. 180-188.

2002

Formularz dokumentów książąt zachodniopomorskich do połowy XIV wieku, Szczecin 2002.

Heraldyka powiatowa w prowincji Pomorze w okresie międzywojennym. Zarys problemu, w: Historia lux veritatis. Księga pamiątkowa dedykowana prof. Z. Chmielewskiemu z okazji 60. rocznicy urodzin, red. R. Gaziński, A Gut, Szczecin 2002, s. 143-162.

[red. z R. Gazińskim] Historia lux veritatis. Księga pamiątkowa dedykowana prof. Z. Chmielewskiemu z okazji 60. rocznicy urodzin, Szczecin 2002.

Bibliografia publikacji prof. Z. Chmielewskiego, w: Historia lux veritatis. Księga pamiątkowa dedykowana prof. Z. Chmielewskiemu z okazji 60. rocznicy urodzin, red. R. Gaziński, A Gut, Szczecin 2002, s. 10-22.

2003

Tytulatura książąt szczecińskich, w: Encyklopedia Szczecina. Suplement 1, red. T. Białecki, Szczecin 2003, s. 276-278.

Herb powiatu łobeskiego w okresie międzywojennym, Przegląd Zachodniopomorski, R. XVIII, 2003, z. 1, s. 131-142.

Herb powiatu Choszczno w okresie międzywojennym, Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny, nr 10, 2003, s. 135-138.

Podstawy prawne pruskiej heraldyki samorządowej w okresie międzywojennym, Czasopismo Prawno-Historyczne, T. LV, 2003, z. 2, s. 273-284.

2004

Heraldyka gminna w pruskiej prowincji Pomorze w okresie międzywojennym, Przegląd Zachodniopomorski, R. XVIII, 2004, z. 2, s. 33-48.

2005

Herby powiatów i gmin w prowincji Pomorze w okresie międzywojennym, Szczecin 2005.

Wpływ ideologii narodowosocjalistycznej na niemiecką heraldykę samorządową na przykładzie prowincji Pomorze, w: Heraldyka polska w okresie II wojny światowej (1939-1945). Materiały sesji naukowej Włocławek 14-15 października 2004 roku, red. S. K. Kuczyński, Włocławek 2005, s. 25-43.Herby powiatów i gmin w prowincji Pomorze w okresie międzywojennym, Szczecin 2005.

[rec.] Najnowsze badania nad numizmatyką i sfragistyką Pomorza Zachodniego. Materiały z konferencji naukowej 50 lat Działu Numizmatycznego Muzeum Narodowego w Szczecinie 19-20 września 2002 roku, red. G. Horoszko, Szczecin 2004, Przegląd Zachodniopomorski, R. XX, 2005, z. 4, s. 199-206.

[rec.] R. Gaziński, G. Horoszko, Herby i motywy heraldyczne na monetach zachodniopomorskich, Szczecin 2005, Uniwersytet Szczeciński, Rozprawy i Studia, t. 553, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Przegląd Zachodniopomorski, R. XX, 2005, z. 4, s. 206-212.

„Protonotarius” i „cancellarius” książąt zachodniopomorskich w XIII i XIV wieku. Przyczynek do problemu nazewnictwa urzędników w kancelariach średniowiecznych, w: Tekst źródła: krytyka, interpretacja, red. B. Trelińska, Warszawa 2005, s. 219-226.

Urząd kanclerza za panowania księcia wschodniopomorskiego Mściwoja II (1266-1294), Studia Źródłoznawcze, R. XLIII, 2005, s. 53-60.

2006

Formuła pertynencyjna dokumentów książąt zachodniopomorskich w XII i XIII wieku, w: Formuła, archetyp i konwencja w źródle historycznym. Materiały IX Sympozjum Nauk Dających Poznawać Źródła Historyczne. Kazimierz Dolny 14-15 grudnia 2000 r., red. A. Górak, K. Skupieński, Lublin-Radzyń Podlaski-Siedlce 2006, s. 83-98.

Jan „de Lugendorf” – kanclerz Sambora II, księcia lubiszewsko-tczewskiego, w: Piśmiennictwo pragmatyczne w Polsce do końca XVIII wieku na tle powszechnym, red. J. Gancewski, A. Wałkówski, Olsztyn 2006, s. 103-113.

2007

Stan badań nad średniowieczną dyplomatyką książąt zachodniopomorskich, w: „Belliculum diplomaticum II Thorunense”. Kancelarie władców na ziemiach polskich w średniowieczu i czasach nowożytnych na tle porównawczym, red. W. Chorążyczewski, J. Tandecki, Toruń 2007, s. 181-189.

Rozwój i symbolika herbu Chojny, w: Chojna i okolice na przestrzeni wieków, red. R. Skrycki, Chojna-Zielona Góra 2007, s. 23-35.

[rec.] E. Syska, Dokumenty Gorzowa Wielkopolskiego (Landsbergu) z lat 1257-1373, Gorzów Wielkopolski-Poznań 2006, ss. 127, Przegląd Zachodniopomorski, R. XXII, 2007, z. 3, s. 191-192.

2008

Heraldyka zachodniopomorska w historiografii polskiej, w: Wokół znaków i symboli. Herby, monety i pieczęcie na Pomorzu, Śląsku i Ziemi Lubuskiej do 1945 r., red. A. Chlebowska, A. Gut, Warszawa 2008, s. 9-19.

[red.] Wokół znaków i symboli. Herby, monety i pieczęcie na Pomorzu, Śląsku i Ziemi Lubuskiej do 1945 r., red. A. Chlebowska, A. Gut, Warszawa 2008.

Dokumenty dla klasztoru cysterskiego w Bukowie Morskim do 1316 r., Zapiski Historyczne, T. LXXIII, 2008, z. 1, s. 97-137.

Rozwój i symbolika herbu Maszewa, w: Maszewo i okolice na przestrzeni wieków, red. A. Chlebowska, Szczecin 2008, s. 45-58.

Falsyfikaty pelplińskie do 1309 roku, w: Kaci, święci, templariusze, red. B. Śliwiński, Malbork 2008 (=Studia z dziejów średniowiecza, nr 14), s. 97-137.

2009

[rec.] W. Chorążyczewski, Przemiany organizacyjne polskiej kancelarii królewskiej u progu czasów nowożytnych, Toruń, Wydawnictwo UMK, 2007, ss. 312, Archiwista Polski, R. XIV, 2009, Nr 1, s. 68-72.

Autentyczność trzynastowiecznych dokumentów klasztoru norbertanek w Żukowie, w: Scriptura, diploma, sigillum. Prace ofiarowane Profesorowi Kazimierzowi Bobowskiemu, red. J. Zdrenka, J. Karczewska, Zielona Góra 2009, s. 125-150.

Zbiory sfragistyczne w Archiwum Państwowym w Szczecinie, w: Zbiory pieczęci w Polsce, red. Z. Piech, W. Strzyżewski, Warszawa 2009, s. 121-135 (współautor Paweł Gut).

[rec.] I. Pietrzyk, Kancelaria i dokument Przemyślidów opawskich w XIV i początkach XV wieku, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008, ss. 194, Studia Źródłoznawcze, T. 47, 2009, s. 245-247.

2010

[red.] Nowogard i okolice na przestrzeni wieków, Szczecin 2010.

Rozwój i symbolika herbu Nowogardu, w: Nowogard i okolice na przestrzeni wieków, red. A. Gut, Szczecin 2010, s. 111-120.

Śluby w parafii ewangelickiej Jasienica pod Szczecinem w latach 1778-1880
, Przeszłość Demograficzna Polski, T. 28, 2007, s. 27-111 (współautorzy: R. Gaziński, P. Gut, D. Szudra, M. Szukała).

Gryf – herb Pomorza Zachodniego, w: Dziesięć lat województwa zachodniopomorskiego (1999-2008). Wybrane problemy, red. L. Bąbolewski, K. Kozłowski, Szczecin 2010, s. 45-49.

Herby współczesnych powiatów zachodniopomorskich, w: Dziesięć lat województwa zachodniopomorskiego (1999-2008). Wybrane problemy, red. L. Bąbolewski, K. Kozłowski, Szczecin 2010.

2011

Autentyczność dokumentu Świętopełka II, księcia wschodniopomorskiego, dla klasztoru cysterskiego w Oliwie z 25 listopada 1263 roku
, w: A Pomeriania ad ultimas terras. Studia ofiarowane Barbarze Popielas-Szultce w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej, red. J. Sochacki, A. Teterycz-Puzio, Słupsk 2011, s. 230-235.

[rec.] Z. Domżał, Trzynastowieczne skryptorium dokumentowe w Eldenie, Łódź: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Edukacji Zdrowotnej w Łodzi, 2008, ss. 109, Studia Źródłoznawcze, T. 48, 2010, s. 174-177.

2012

[rec.] Belliculum diplomaticum IV Thorunense. Dyplomatyka staropolska – stan obecny i perspektywy badań, red. W. Chorążyczewski, J. Tandecki, Toruń 2011, Archiwista Polski, R. XVII, 2012, nr 2, s. 82-86.

Typy średniowiecznych falsyfikatów dokumentowych na Przykładzie Pomorza Wschodniego do 1308 r., w: Tantum possumus, quantum scimus. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Zdzisławowi Chmielewskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. R. Gaziński, A. Makowski, Szczecin 2012, s. 137-145.

[red.] Wieś w heraldyce i sfragistyce polskiej, red. A. Gut, P. Gut, Warszawa 2012.

Symbolika herbów współczesnych zachodniopomorskich gmin wiejskich, w: Wieś w heraldyce i sfragistyce polskiej, red. A. Gut, P. Gut, Warszawa 2012, s. 215-234.

2013 

Recepcja niemieckiej heraldyki samorządowej we współczesnych herbach powiatów zachodniopomorskich, Przegląd Zachodniopomorski, R. XXVIII, 2013, z. 4, s. 5-21.

Heraldyka i sfragistyka zachodniopomorska w badaniach Mariana Gumowskiego, Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, nr XII (XXIII), 2013, s. 147-157.

Herb Gryfic, w: Gryfice – dzieje miasta, red. T. Białecki, Szczecin 2013, s. 551-558.

2014

Średniowieczna dyplomatyka wschodniopomorska. Dokumenty i kancelarie Pomorza Wschodniego do 1309 roku
, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2014 (=Uniwersytet Szczeciński, Rozprawy i Studia, T. [CMLXIII] 889), ss. 343.

Gryf w herbach miast, gmin wiejskich i powiatów Pomorza Zachodniego od średniowiecza do współczesności, w: Pod skrzydłami gryfa, Szczecin 2014, s. 70-87.

[red.] Z dziejów Sowna w XX wieku, red. A. Gut, M. Ogiewa-Sejnota, Szczecin 2014.

Życie gospodarcze mieszkańców Sowna w XX wieku, w: Z dziejów Sowna w XX wieku, red. A. Gut, M. Ogiewa-Sejnota, Szczecin 2014, s. 69-76 (współautor P. Petrusiewicz).

2015

Zarys dyplomatyki zachodniopomorskiej w średniowieczu, w: Dyplomatyka staropolska, red. T. Jurek, Warszawa 2015, s. 509-517.


 

Materiały dla studentów:

Opis bibliograficzny: http://www.hist.us.szn.pl/images/stories/archiwistyka/Opis bibliograficzny.ppt